اعزام دانشجو به خارج

پیش از هر چیز باید با علت اعزام دانشجویان و علت وجود موسسه اعزام دانشجو به خارج آشنا شویم. هرساله وزارت فرهنگ و آموزش عالی کشور به منظور ارتقاء سطح علمی کشور و تامین نیروهای انسانی مجرب و متخصص، دانشجویان را به خارج از کشور اعزام می‌کند. زیرا دانشجویان هم با علوم و جدید و نوآوری‌های دنیا که تا به امروز پدید آمده است و هم با تجربیات سایر کشور‌ها در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی آشنا شوند. همچنین بتوانند این علوم جدید را داخل کشور آورده تا سایر دانشجویان نیز با آنها آشنا شوند.

در این زمینه چندین موسسه اعزام دانشجو به خارج وجود دارد که دانشجویان می‌توانند با راهنمایی آنها و با داشتن شرایط لازم برای خروج از کشور اقدام کنند.

با فراگیر شدن مهاجرت از کشور تعداد کثیری موسسه اعزام دانشجو به خارج از کشور مشغول به فعالیت شدند. در این وضعیت کارگروه نظارت بر موسسات تشکیل شد تا نظارت کافی را بر فعالیت این تعداد از موسسه اعزام دانشجو به خارج داشته باشد. همچنین لیستی از موسسات دارای مجوز از طرف این کارگروه منتشر شد که دانشجویان باید با‌توجه به این لیست جهت تحصیل و مهاجرت به خارج از کشور اقدام کنند.

شرایط لازم برای هر دانشجو متقاضی

۱.دانشجویی که قصد خروج از کشور از طریق موسسه اعزام دانشجو به خارج را دارد باید ایمان و اعتقاد کامل به اسلام داشته باشد و همچنین پایبند به قوانین جمهوری اسلامی و ولایت فقیه باشد که این از طریق هیات بررسی تایید می‌شود.

۲.همچنین لازم است که دانشجو دارای تقوا نیز باشد که از علائم آن انجام واجبات و دوری از محرمات است و در هر انسان که به اسلام اعتقاد دارد این علائم مشهود است.

۳.دانشجو نباید وابستگی‌ای به گروه‌ها و احزاب خاص و ملحد داشته باشد.

البته کسانی که در قانون اساسی به عنوان اقلیت‌های مذهبی نام برده شده‌اند از شرط اول یعنی اعتقاد به اسلام مستثنی هستند.

شرایط متفاوت برای اعزام دانشجویان دختر و پسر

اعزام پسرانی که مدرک کارشناسی و بالاتر از آن را دارند با مدنظر قرار دادن ظرفیت دانشگاه‌ها و شرایط ارزی و اقتصادی کشور و همچنین در رشته‌های ضروری و مورد نیاز کشور صورت می‌گیرد. اولویت با دانشجویان متاهلی است که دارای مدرک لیسانس و بالاتر هستند.

اما در زمینه اعزام دانشجویان دختر به خارج شرایط کمی پیچیده‌تر می‌شود. به این صورت که دانشجو باید حداقل مدرک لیسانس داشته باشد. همچنین متاهل باشد و همسرش نیز با او از کشور خارج شود. تنها در این صورت اجازه خروج دانشجوی دختر از کشور صادر می‌شود.

تقویت زبان انگلیسی

یکی از مدارک لازم جهت تحصیل در کشورهای اروپایی، مدرک آیلتس است که پیش از انتقال به کشور مقصد باید کسب شود و این موسسات امکانات زیادی را جهت اخذ این مدرک فراهم آورده‌اند.

وزارت فرهنگ و آموزش عالی موظف است که در جهت اعزام دانشجو به خارج و تقویت زبان انگلیسی دانشجویان اقدام کند و کلاس‌هایی را جهت تقویت زبان انگلیسی دایر نماید.

از طرفی دیگر باید برای دانشجویانی که از لحاظ شرایط اخلاقی مورد تایید بوده‌اند نیز کلاس‌هایی در زمینه اموزش مسائل اخلاقی و فرهنگی دایر کند.

آزمونIMAT  برای رشته‌های پزشکی و جراحی

برای ورود به رشته‌های محبوبی چون پزشکی و جراحی علاوه بر مدرک ایلتس باید در آزمون ورودی این رشته‌ها نیز قبول شد. این آزمون که به IMAT معروف است سالی یکبار انجام می‌شود و زیر نظر دانشگاه کمبریج در ۱۲ شهر از جمله شهر دبی انجام می‌گردد. ظرفیت برای دانشجویان غیر اروپایی در این آزمون ۱۰۵ نفر است.

آزمونIMATدارای ۶۰ سوال است و هر پاسخ درست ۱.۵ امتیاز دارد و پاسخ غلط نیز ۰.۴ نمره منفی دارد. بالاترین امتیاز در این آزمون ۹۰ می‌باشد و زمان آزمون نیز ۱۰۰ دقیقه است. تاریخ برگزاری این آزمون در شهریور است که دانشجو تا این زمان باید مدرک ایلتس خود را اخذ، و جهت ثبت نام اقدام کرده باشد.

برای قبولی در رشته داروسازی نیز آزمون جداگانه‌ای برگزار می‌شود.

معیار انتخاب برای اعزام دانشجو به خارج از کشور

همانطور که گفتیم هر موسسه اعزام دانشجو به خارج شرایط خاصی دارد که بر اساس آن دانشجویان را انتخاب می‌کند. هر سال وزارت فرهنگ و آموزش عالی کشور فهرستی از دانشگاهایی که از لحاظ علمی در مرتبه خوبی در مراتب جهانی قرار دارند و از لحاظ اخلاقی نیز واجد شرایط نسبی هستند را ارائه می‌دهد تا دانشجویان بعد از اعلام بورسیه‌ها بدانند به کدام دانشگاه خارج از کشور منتقل خواهند شد.

صلاحیت دانشجویان

صلاحیت دانشجویان در گزینش موسسه اعزام دانشجو به خارج دارای دو بخش است.

بخش اول

باید توسط سوابق تحصیلی و آزمون‌های علمی صلاحیت علمی دانشجو تایید شود و اگر تعداد دانشجویانی که انتخاب شده‌اند بیشتر از حد مجاز وزارت باشد صلاحیت آنها بر اساس همین ترتیب سوابق تحصیلی تعیین خواهد شد.

بخش دوم

این بخش مربوط به صلاحیت اخلاقی دانشجو است که توسط یک هیات بررسی صلاحیت اخلاقی مورد تحقیق قرار می‌گیرد و واجدالشرایط بودن فرد دانشجو، باید از طرف آنها تایید شود.

 

قانون اعزام دانشجو به خارج از کشور

ماده ۱

به‌منظور کمک به تأمین نیروی انسانی متعهد و متخصص موردنیاز کشور و شناخت نوآوری‌های علمی دنیا و آشنایی با آخرین تجربیات کشورهای خارجی که در این قانون “وزارت” نامیده می‌شود؛ اقدام به اعزام دانشجو به خارج از کشور می‌نماید.

باید گفت منظور از وزارت فرهنگ و آموزش عالی، همان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد.

ماده ۲

ماده دو قانون اعزام دانشجو به خارج از کشور، شرایط اعزام شوندگان را بیان کرده است.

اعزام شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:

الف) ایمان و اعتقاد به اسلام، نظام جمهوری اسلامی، ولایت‌فقیه

ب) تقوا که نشانه آن انجام واجبات و اجتناب کردن از محرمات می‌باشد

ج) عدم وابستگی به احزاب و گروه‌های ملحد و محارب

تبصره: اقلیت‌های دینی مصرح در قانون اساسی، از شرط ایمان و اعتقاد به اسلام مستثنا می‌باشند.

ماده ۳

دانشجویانی که دارای مدرک لیسانس و بالاتر می‌باشند اعزام‌شان با در نظر گرفتن ظرفیت دانشگاه‌های کشور و امکانات ارزی و رشته‌های موردنیاز و کاملاً ضروری و با رعایت مفاد ماده (۱۸) قانون گذرنامه مصوب ۱۳۵۱/۱۲/۱۰ و اصلاحیه مصوب ۱۳۷۰/۰۵/۲۳ صورت می‌گیرد.

وزارت هرسال یک‌بار این موارد را تعیین می‌کند و در صورت شرایط مساوی داوطلبان متأهل دارای اولویت می‌باشند.

تبصره: به‌منظور افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها، وزارت برنامه‌وبودجه موظف می‌باشد، معادل مبلغ صرفه‌جویی ارزی که در اثر این قانون انجام می‌شود، بودجه ارزی دانشگاه‌ها را اضافه نماید. براین مبنا وزارت علاوه بر بودجه مربوط به توسعه دانشگاه‌ها موظف است معادل صرفه‌جویی را در جهت توسعه دانشگاه‌ها مصرف نماید.

ماده ۴

وزارت موظف است هرسال رؤسا و تعدادی از فارغ‌التحصیلان را که دارای مدرک لیسانس و بالاتر هستند را به‌عنوان بورسیه برای کسب کردن تخصص‌های لازم در رشته‌هایی که ضروری می‌باشند، به خارج از کشور اعزام کند. همچنین اعزام کردن بورسیه‌های وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی دیگر که تحصیلات یا تحقیقات‌شان منجر به اخذ مدرک دانشگاهی می‌شود، با توجه به ضوابط این قانون از طریق وزارت صورت می‌گیرد.

ماده ۵

مؤسسات، شرکت‌های خصوصی و افراد حقیقی در صورت تحصیل ارز از طریق قانونی، می‌توانند با توجه به شرایط و مقررات این قانون تا ۲% ارز خود را به اعزام دانشجو اختصاص بدهند.

تحصیل در دانشگاه‌های خارج از کشور حتماً باید در دانشگاهی صورت بگیرد که مورد تائید وزارتخانه علوم ایران باشد. این امر در ماده ۶ این قانون بیان‌شده است.

ماده ۶

وزارت موظف می‌باشد فهرست اسامی دانشگاه‌های دنیا که به لحاظ علمی دارای اعتبار هستند و به لحاظ اخلاقی هم واجد صلاحیت هستند را تهیه و به داوطلب اعلام کند و فقط پذیرش‌های تحصیلی این دانشگاه‌ها را به رسمیت بشناسد و دانشجویان موضوع این قانون را منحصرا به آن‌ها اعزام کند.

ماده ۷

انتخاب داوطلبان به‌منظور اعزام به‌صورت زیر انجام می‌گیرد:

الف) صلاحیت علمی داوطلبان بر اساس سوابق دانشگاهی‌شان و آزمون علمی تعیین می‌شود، چنانچه تعداد داوطلبان بیشتر از تعداد موردنیاز باشد، اولویت افراد بر اساس صلاحیت علمی‌شان می‌باشد.

ب) صلاحیت اخلاقی داوطلبان با توجه به مقررات ماده ۲ توسط یک هیات بررسی و صلاحیت اخلاقی مورد پیگیری قرار می‌گیرد.

ماده ۸

وزارت موظف می‌باشد کلاس‌هایی برای تقویت زبان داوطلبان که امکان برگزاری آن در ایران مقدور می‌باشد را برگزار نماید و همچنین کلاس‌هایی برای آموزش مسائل اخلاقی و اجتماعی برای دانشجویانی که برای اعزام قبول‌شده‌اند را نیز برگزار کند.

تامین هزینه‌ها از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالی کشور

وزرات فرهنگ‌ و آموزش عالی هر ساله وظیفه دارد که علاوه بر کسانی که به عنوان دانشجوی ممتاز شناخته شده‌اند آن عده از دانشجویانی که قدرت تامین هزینه‌های لازم برای تحصیل در خارج از کشور ندارند را با بورس و وام تحصیلی و با دریافت تعهد از دانشجو پشتیبانی کند. این کار از طریق موسسه اعزام دانشجو صورت می‌گیرد. اعطای تمام این وام‌ها و بورسیه‌های تحصیلی از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالی تامین می‌شود.

تعهدی که دانشجو جهت دریافت وام و بورس می‌دهد شامل موارد زیر است:

  1. کسانی که با استفاده از بورس تحصیلی دولت از کشور خارج می‌شوند باید تعهد دهد که دو برابر مدت زمان تحصیل در خارج از کشور و حداکثر تا ده سال در محلی که وزارت فرهنگ و آموزش عالی تعیین می‌کند خدمت کنند.
  2. کسانی که از وام دولتی استفاده می‌کنند باید ۱.۵ برابر مدت زمان تحصیل در خارج از کشور و حداکثر ۸ سال در محلی که وزارت فرهنگ و آموزش عالی تعیین می‌کند خدمت کنند.
  3. کسانی که برای خروج از کشور از ارز تحصیلی استفاده می‌نماید باید برابر مدتی که در خارج از کشور تحصیل کرده‌اند و حداکثر ۶ سال در محلی که وزارت فرهنگ و آموزش عالی کشور تعیین می‌کند خدمت کنند.

دانشجویانی که از طریق بورس و یا وام تحصیلی به خارج از کشور رفته و در آنجا تحصیل کرده‌اند فقط شرایط اشتغال در کارهای علمی را دارند. همچنین دانشجویان دیگری که در خارج تحصیل کرده‌اند فقط در صورتی که شغل مورد نظر مغایر با قوانین اسلامی نباشد می‌توانند به اشتغال در سایر شغل‌های غیر‌علمی بپردازند.

سرپرستی و کمک به دانشجو در خارج از کشور

موسسه اعزام دانشجو به خارج هرساله سرپرستانی را جهت مراقبت و کمک به دانشجویان در خارج از کشور می‌فرستد. انتخاب این سرپرست نیز شرایط خاصی داشته که در زیر به چند مورد از آنها می‌پردازیم:

  1. ایمان و اعتقاد به اسلام و قوانین جمهوری اسلامی و اعتقاد به ولایت فقیه
  2. داشتن تقوا، انجام واجبات و دوری از محرمات
  3. متاهل بودن
  4. حداقل داشتن مدرک لیسانس
  5. آشنایی با زبان دانشگاه مورد‌نظر و یکی از زبان‌های بین‌المللی
  6. سابقه‌کاری سه ساله در زمینه امور آموزشی و فرهنگی

وظایف سرپرستان موسسه اعزام دانشجو به خارج

  1. باید در تهیه و یا اجاره مسکن در خارج از کشور به دانشجو کمک کند.
  2. فرد سرپرست باید گزارشی سالانه از شرایط اخلاقی و علمی دانشجو را به وزارت فرهنگ و آموزش عالی کشور ارسال کند.
  3. جهت ارسال این گزارش باید دائما بر رفتار و اخلاق دانشجو نظارت داشته باشد و حتی در موارد لازم به اون تذکر دهد.
  4. در زمینه دریافت پذیرش از طرف دانشگاه مورد نظر با دانشجو همکاری و کمک‌های لازم را داشته باشد.

خلاصه مطلب

بنابراین هر موسسه اعزام دانشجو به خارج باید اطلاعات و راهنمایی‌های لازم جهت تحصیل دانشجو در خارج از کشور را در اختیارش قرار دهند همچنین باید نظارت کامل بر شرایط دانشجو در خارج از کشور نیز داشته باشند. قبل از انتقال دانشجو باید برای تقویت زبان انگلیسی و یا زبان بین المللی آن کشور با برگزاری کلاس‌هایی مفید با کمترین هزینه اقدام کنند. دانشجویان باید حداقل مدرک لیسانس را داشته باشند و ترجیحا متاهل باشند و در مجموع باید راهنمای دانشجویان برای رسیدن به رشته مورد علاقه و تحصیل در خارج از کشور باشند.